Μια συμμαχία αγάπης και αποδοχής για τη ζωή, του εφήβου και του ενήλικα

Όσο γνωρίζεις πιο καλά,
τόσο αγαπάς πιο πλέρια.
Όσο πιο πολύ αγαπάς
τόσο πιο πολύ γνωρίζεις.

Όταν μοιραζόμαστε τις επιθυμίες, τους φόβους και τις αμφιβολίες μας, μοιραζόμαστε και αυτά που μας καθιστούν ευάλωτους, αλλά αυτή είναι η μόνη συνθήκη για τη δημιουργία ενός αυθεντικού διαλόγου μέσα στην οικογένεια, ανάμεσα στα φύλα και τους φίλους και ιδίως στη σχέση γονέα – παιδιού.

Η δυσκολία του παιδιού είναι συχνά σύμπτωμα της οικογένειάς του, που παραπέμπει τους γονείς να βοηθηθούν για τις δικές τους δυσκολίες. Χωρίς αυτή την αφορμή δεν θα έφταναν ποτέ να αναζητήσουν τι ενδεχομένως δεν πάει καλά στη ζωή τους και στη σχέση τους, ούτως ώστε το παιδί τους σχεδόν καταναγκαστικά να επαναλαμβάνει το «ξεχασμένο» ή απωθημένο μέρος της ζωής τους, με κάποιο δικό του τρόπο.

Συνήθως όμως οι γονείς όταν έρθει στην επιφάνεια ένα πρόβλημα στο παιδί, σπεύδουν στους ειδικούς προσμένοντας μια γρήγορη λύση, προσεγγίζοντας τη δυσκολία του παιδιού τους σαν μια μηχανική βλάβη για επιδιόρθωση. Δηλαδή πάνε στον ειδικό μόνο για το παιδί, ξεκομμένο από τα δυναμικά της οικογένειας, όπως πάνε στον παιδίατρο. Δυσκολεύονται να δεχθούν την όποια δική τους συμμετοχή στο πρόβλημα του παιδιού. Αυτό θα τους ζητούσε  να προσπαθήσουν  να το κατανοήσουν και να αλλάξουν ίσως οι ίδιοι, βελτιώνοντας την επικοινωνία στη σχέση μεταξύ τους και ως επακόλουθο, με το παιδί τους.

Δυστυχώς πολλά προβλήματα συμπεριφοράς του παιδιού προσεγγίζονται επιφανειακά στα «Κέντρα ειδικών θεραπειών», που ξεφυτρώνουν παντού, όπου συνήθως καταφεύγουν οι γονείς για λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και «συμβουλευτική», σε ειδικές αναπτυξιακές και μαθησιακές διαταραχές και δυσκολίες του λόγου του παιδιού. Συνήθως σε αυτούς τους χώρους δεν υπάρχει η κατάλληλη γνώση και ικανότητα του ειδικού που μπορεί να συνδέσει τα συμπτώματα του παιδιού με την οικογενειακή προδιάθεση και τις σχέσεις γονέων – παιδιού. Έτσι χάνεται πολύτιμος χρόνος για τη θεραπεία και ματαιώνονται οι ελπίδες των γονέων ή κάποιου από τους γονείς να βρουν μια καλύτερη επικοινωνία μεταξύ τους μετά από μια γενική «συμβουλευτική».

Αυτό που επίσης χάνεται είναι η δυνατότητα να συνεκτιμηθεί ένα σωματικό σύμπτωμα του παιδιού, ως ψυχοσωματική έκκληση να αντιληφθούν οι γονείς και οι ενήλικες που το «θεραπεύουν» την εσωτερική του σύγκρουση και την ψυχική του οδύνη. Εδώ χρειάζεται ο ειδικός γιατρός – ψυχοθεραπευτής, που μπορεί να δει και να ερμηνεύσει αυτό που φωνάζει το σώμα γιατί δεν μπορεί να το πει το στόμα.

Το ίδιο συμβαίνει και με τον ενήλικα ασθενή, που επικεντρώνεται στο σωματικό πρόβλημα και αποφεύγει να αναγνωρίσει τις ενδογενείς συγκρούσεις του, που κατά βάθος δεν αγνοεί και του « κάθονται στο στομάχι» σε ένα στομαχικό έλκος, ή τον κάνουν να «βγαίνει έξω από τα ρούχα του» ή « το πετσί του», δηλαδή στο δέρμα του που είναι το φυσικό όριο του εγώ του με τον έξω κόσμο.

Όπως μας λέει ο Ιπποκράτης: « κάθε ασθένεια ξεκινά από την ψυχή και ύστερα εκδηλώνεται στο σώμα». Έτσι η ψυχική δυσφορία διαχέεται στο σώμα ως πονοκέφαλος, γαστρεντερικές, καρδιολογικές, δερματικές διαταραχές και αγχώδεις εκδηλώσεις όπου, μέσω των νευροδιαβιβαστών, το συσσωρευμένο χρόνιο αδιέξοδο αλλοιώνει τους ιστούς και όπως ξέρει ο λαός: « το κακό το ξύδι τρώει το αγγειό του».

Αντί για φάρμακα κατασταλτικά του συμπτώματος, ο ασθενής χρειάζεται έναν ειδικό ψυχοθεραπευτή που μπορεί να τον ακούσει και να δώσει νόημα στο σύμπτωμά του και  σε συνεργασία με έναν ευαισθητοποιημένο παθολόγο η δερματολόγο να επιφέρει μια πραγματική ίαση.

Σε κάθε περίπτωση, όταν ένας ενήλικας πηγαίνει σε ένα ψυχοθεραπευτή για να βοηθηθεί στη ζωή του, ανεξάρτητα από την αιτία που τον οδηγεί σε αυτό, όλα μπορούν να αλλάξουν και όλα μπορούν να βελτιωθούν. Βλέπουμε τον κόσμο όπως εμείς είμαστε και η ματιά μας και ο λόγος μας μπορεί να αλλάξει τον κόσμο γύρω μας και πρωταρχικά τους δικούς μας ανθρώπους, τη συντροφική και τη γονεϊκή σχέση.

Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία είναι μια συμμαχία αγάπης, εμπιστοσύνης και αποδοχής. Η ίδια η σχέση είναι το κλειδί της θεραπείας, που νοηματοδοτεί αυτό που δεν μπορέσαμε να κατανοήσουμε από τις πρώιμες σχέσεις της ζωής μας. Είναι αυτό που επανέρχεται καταναγκαστικά στις σημαντικές καμπές στη ζωή μας, στη συνάντηση με την εφηβεία και στις κρίσιμες επιλογές στη ζωή του ενήλικα. Ο Θεράπων, κατά τον Όμηρο « είναι αυτός που βοηθά τον πολεμιστή να φορέσει τα όπλα του και να δώσει τη μάχη του».

Ο θεραπευτής γίνεται, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μαία των δυνατοτήτων του θεραπευόμενου, εφήβου ή ενήλικα. Τον ανακουφίζει και τον στηρίζει μέσα σε μια συμμαχία αγάπης, ώστε να μάθει τι είναι και τι μπορεί να γίνεται, αναπλάθοντας αδιάκοπα τον εαυτό του.

«  οι λέξεις  κάνουν τα πράγματα σιγά – σιγά να αρχίσουν να συμβαίνουν»

                                                                                                                                 

 

Χάρης Καραμπέτσος MD,Ph.D

Ψυχίατρος παιδιών & εφήβων 
Διδάκτωρ Ιατρικής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου

Επιστ. Διευθυντής Κέντρου Πρόληψης Εξαρτήσεων & Προαγωγής Ψυχοκοινωνικής Υγείας Αγ. Παρασκευής, Χολαργού, Παπάγου - ΟΚΑΝΑ

Ιατρεία

Αθήνα
Τζαβέλλα 70 & Μεσογείων
Ν. Ψυχικό

250μ. Στάση Μετρό Χολαργός
Τηλ. : 210-6541171
Κιν. :  693-6541171

Κιάτο
28ης Οκτωβρίου 43, Κιάτο
Τηλ.: 27420 22654

Φόρμα Επικοινωνίας

Συμπληρώστε τα πεδία της φόρμας.